İşlemciye Termal Macun Nasıl Sürülür? AM5 ve LGA1700 Hava Soğutucu Montajı

Masaüstü işlemciye termal macun sürmek için eski macunu izopropil alkolle temizleyin, işlemcinin ortasına bezelye büyüklüğünde bir damla (veya üretici önerisine göre beş küçük nokta ya da ince bir çizgi) bırakın ve soğutucuyu düz biçimde oturtup vidalarını çapraz sırayla, azar azar sıkın. Macunu elle yaymanıza gerek yoktur; soğutucunun baskısı onu eşit dağıtır. AM5 soğutucu montajında anakartın orijinal arka plakası (backplate) kullanılır ve yalnızca plastik tutucular sökülür; LGA1700'de ise soğutucunun kendi arka plakası anakartın arkasına takılır. İşlem ilk kez yapanlar için 30-45 dakika sürer.

Gerekli Malzemeler

• Hava soğutucu (kutusundaki montaj kitiyle birlikte)
• Termal macun (birçok soğutucuda hazır sürülü gelir veya kutudan şırınga çıkar)
• Yüzde 90 veya üzeri saflıkta izopropil alkol
• Tüy bırakmayan bez veya kahve filtresi
• Yıldız uçlu tornavida (uzun saplı olanı işinizi kolaylaştırır)
• Anakart kılavuzu ve soğutucunun montaj kılavuzu

Soğutucuları ve diğer donanımları bilgisayar ürünleri sayfamızda, montaj aletlerini alet ve ekipman kategorimizde bulabilirsiniz.

AM5 ve LGA1700 Arasındaki Farklar

| Özellik | AMD AM5 | Intel LGA1700 / LGA1851 | |---|---|---| | Arka plaka | Anakartın orijinal plakası kullanılır | Soğutucunun kendi plakası takılır | | Sökülecek parça | İki plastik tutucu braket | Gerek yok | | İşlemci kapağı (IHS) | Kare, kenarlarında oyuklar var | Dikdörtgen | | Önerilen macun deseni | Orta damla veya 5 nokta | Çizgi, X veya 5 nokta |

AM4 ve AM5 aynı arka plaka vida düzenini ve aynı toplam yüksekliği paylaştığı için birçok AM4 soğutucu AM5'e de takılabilir; yine de üreticinin uyumluluk listesine bakmak gerekir. Intel'in LGA1851 soketi (Core Ultra 200S serisi) LGA1700 ile aynı soğutucu montaj deliklerini kullanır.

Adım 1: Anakartı Hazırlayın

Mümkünse soğutucuyu anakart henüz kasaya takılmadan, anakartın kutusunun üzerinde monte edin; bu, özellikle LGA1700'de arka plakayı takmayı çok kolaylaştırır. Mevcut bir sistemde çalışıyorsanız bilgisayarı kapatın, güç kablosunu çekin, eski soğutucunun fan kablosunu ayırın ve vidaları çapraz sırayla gevşeterek sökün.

Eski soğutucu kurumuş macun nedeniyle işlemciye yapışmış olabilir. Çekmek yerine soğutucuyu hafifçe sağa sola döndürerek ayırın; AM4 sistemlerde bu sırada işlemcinin soketten fırlaması sık görülen bir sorundu. Sistemi önce 10 dakika çalıştırıp macunu ısıtmak işinizi kolaylaştırır.

Adım 2: Eski Macunu Temizleyin

İşlemcinin üzerindeki eski macunu kuru bir bezle alın, ardından izopropil alkollü bezle yüzey parlayana kadar silin. Soğutucunun tabanını da aynı şekilde temizleyin. AM5 işlemcilerde kapağın kenarlarındaki oyuklara macun girmişse bir kulak çubuğu ve alkolle dikkatlice temizleyin.

Yeni bir soğutucunun tabanında koruyucu bir film olabilir. Bu filmi çıkarmayı unutmak, ilk montajda yapılan en yaygın hatalardan biridir ve sıcaklıkların aşırı yükselmesine yol açar.

Adım 3: Montaj Kitini Takın (AM5)

1. Anakart üzerinde işlemci soketinin iki yanında, dört vidayla tutturulmuş plastik tutucu braketler bulunur. Bu dört vidayı sökün ve braketleri kaldırın. Anakartın arkasındaki metal arka plaka yerinde kalmalıdır; vidaları söktükten sonra düşmemesi için anakartı kutusunun üzerinde tutun.
2. Soğutucunun AM5 montaj kitindeki uzatma vidalarını (standoff) veya tutucu çubukları kılavuza göre orijinal arka plakaya takın.
3. Çubukları üzerlerindeki vidalarla sabitleyin; çubukların yönü genellikle soğutucunun takılacağı yöne göre değişir.

Adım 3B: Montaj Kitini Takın (LGA1700)

1. Soğutucunun arka plakasını anakartın arkasından soket deliklerine hizalayın. Birçok universal plakada pinler LGA115x, LGA1200 ve LGA1700 için farklı konumlara kaydırılır; LGA1700 konumunu seçtiğinizden emin olun.
2. Ön taraftan uzatma vidalarını plakaya sıkın.
3. Tutucu çubukları uzatma vidalarının üzerine yerleştirip somunlarla sabitleyin.

LGA1700 soketlerde işlemci tutucu mekanizmasının (ILM) işlemciyi hafifçe bükebildiği bilinir. Bazı kullanıcılar bu yüzden üçüncü taraf "contact frame" kullanır; bu isteğe bağlı bir iyileştirmedir ve yanlış takıldığında soketi zorlayabileceği için ilk montajda gerekli değildir.

Adım 4: Termal Macunu Sürün

Kapağın tam ortasına macunu bırakın. Doğru miktar konusunda üreticilerin önerileri biraz farklı olsa da şunlar genel kabul görür:

• Bezelye damlası: Ortada 4-5 mm çapında tek damla. Kare AM5 kapakları için uygundur.
• Beş nokta: Dört köşeye yakın küçük noktalar ve ortada biraz daha büyük bir nokta. Noctua gibi üreticiler AM5 için bu yöntemi öneriyor.
• Çizgi veya X: Dikdörtgen LGA1700 kapaklarında macunun uçlara kadar yayılmasını kolaylaştırır.

Fazla macun ısı iletimini iyileştirmez, aksine katmanı kalınlaştırır ve kenarlardan taşar. Çoğu macun elektriği iletmez ama sıvı metal tipleri iletkendir ve ilk montaj için önerilmez. Soğutucuda hazır sürülü macun varsa ek macun sürmeyin.

Adım 5: Soğutucuyu Oturtun ve Sıkın

1. Fanı soğutucudan geçici olarak çıkarmak vidalara erişimi kolaylaştırır.
2. Soğutucuyu işlemcinin üzerine dik ve düz biçimde indirin; oturttuktan sonra kaydırmayın, aksi halde macun düzensiz yayılır.
3. Vidaları çapraz sırayla, her birini 2-3 tur çevirerek sıkın ve tümü durana kadar bu döngüyü tekrarlayın. Yaylı vidalar dayanma noktasına geldiğinde durun; zorlamayın.
4. Soğutucuyu hafifçe tutup oynatmayı deneyin; sabit durmalıdır.

Adım 6: Fanı Takın ve Hava Yönünü Ayarlayın

Fanı soğutucunun petekleri üzerine klipsleriyle takın. Hava akışı kasanın önünden arkasına doğru olmalıdır: fan havayı peteklerin içinden geçirip kasanın arka fanına doğru itmeli. Fan gövdesindeki küçük ok işaretleri hava yönünü gösterir. Fan kablosunu anakarttaki CPU_FAN girişine bağlayın; bu giriş boşsa bazı anakartlar açılışta uyarı verir.

Adım 7: Sıcaklıkları Kontrol Edin

Bilgisayarı açıp BIOS'a girin ve işlemci sıcaklığını kontrol edin; boşta 30-50 °C arası normaldir. Windows'ta HWiNFO ile sıcaklıkları izlerken bir stres testi veya oyun çalıştırın. Ryzen 7000 ve 9000 serisi işlemcilerin yük altında 90-95 °C'ye çıkıp bu sınırda frekans ayarlaması tasarım gereğidir. Boşta bile 70 °C'nin üzerindeki değerler ise montaj sorununa işaret eder: koruyucu film, eşit sıkılmamış vidalar veya yetersiz macun.

Laptoplarda süreç farklıdır; bunun için laptop termal macun değişimi rehberimize bakın. Sistemin tamamını kuruyorsanız sıfırdan oyun bilgisayarı toplama rehberimiz tüm montaj sırasını anlatır.

Sıkça Sorulan Sorular

Termal macun ne kadar sürülmeli?

Masaüstü işlemciler için ortada bezelye büyüklüğünde bir damla veya beş küçük nokta yeterlidir. Amaç, soğutucu bastırıldığında kapağın büyük kısmını ince bir katmanla kaplamaktır. Kenarlardan taşan macun, fazla sürüldüğünü gösterir.

Termal macun ne sıklıkla değiştirilmeli?

Kaliteli macunlar masaüstü sistemlerde genellikle yıllarca etkili kalır. Soğutucuyu her söktüğünüzde macunu mutlaka yenilemelisiniz. Sıcaklıklar zamanla belirgin biçimde yükseldiyse ve tozlanma yoksa, iki-üç yılda bir değişim mantıklıdır.

AM4 soğutucum AM5 işlemciye uyar mı?

Birçok AM4 soğutucu, aynı arka plaka vida düzeni ve yükseklik nedeniyle AM5'e uyumludur; ancak kendi arka plakasını gerektiren bazı modeller uymaz. Soğutucu üreticisinin sitesindeki uyumluluk listesine bakmak en güvenli yoldur.

Macunu kart veya parmakla yaymalı mıyım?

Gerek yoktur. Soğutucunun montaj baskısı macunu eşit biçimde yayar. Elle yaymak hava kabarcığı bırakabilir ve parmakla yapıldığında yüzeye yağ bulaşır. Yine de yaymak isterseniz temiz bir plastik spatula kullanın.